Zgodnie z aktualizacją opublikowaną w czasopiśmie "Headache" i popartą przez Amerykańską Akademię Lekarzy Rodzinnych, leczenie zapobiegawcze powinno być oferowane osobom z co najmniej czterema napadami migreny lub silnymi bólami głowy w miesiącu. To zasadnicza zmiana wobec zaleceń z 2012 roku, która może wpłynąć na codzienną praktykę lekarzy pierwszego kontaktu.
Zmiana progu kwalifikacji
Stare wytyczne koncentrowały się na pacjentach z migreną przewlekłą, definiowaną jako bóle głowy występujące częściej niż 15 dni w miesiącu przez ponad trzy miesiące, z czego co najmniej osiem epizodów musi mieć cechy typowej migreny: jednostronne pulsowanie, nudności lub nadwrażliwość na światło i dźwięk. Nowa aktualizacja obniża ten próg. Kluczowym argumentem stała się obserwacja, że częstotliwość epizodycznych bólów głowy jest istotnym predyktorem przejścia choroby w formę przewlekłą. Profilaktyka może więc zahamować tę progresję.
Zgodnie z dokumentem, klinicyści powinni rozważać leczenie zapobiegawcze u osób z czterema lub więcej umiarkowanymi do ciężkich napadami migreny miesięcznie lub u pacjentów doświadczających istotnej niepełnosprawności związanej z chorobą.
Nowa linia leków pierwszego rzutu
Szczególną wartością aktualizacji jest włączenie do zaleceń pierwszej linii leków z grupy antagonistów CGRP — substancji opracowanych bezpośrednio z myślą o mechanizmie migreny. Do listy pierwszego rzutu weszły: atogepant, erenumab, fremanezumab, galcanezumab i eptinezumab. Preparaty te, w zależności od cząsteczki, dostępne są w formie tabletki doustnej, wlewu dożylnego lub iniekcji podskórnych. W badaniach klinicznych wykazały najsilniejsze dotąd dowody skuteczności w zapobieganiu napadom.
Dla pacjentów z migreną przewlekłą wytyczne rekomendują również toksynę botulinową (botox), która nie była ujęta w zaleceniach z 2012 roku, choć AAN wskazywała ją w odrębnej rekomendacji z 2016 roku dotyczącej bólów głowy.
Co warto ustalić z lekarzem
Aktualizacja ma charakter zaleceń klinicznych, nie przepisu prawnego. Obowiązuje w Stanach Zjednoczonych, ale może stanowić punkt odniesienia dla praktyki również poza nimi. Prezydent AAN, neurolog Natalia Rost z Massachusetts General Hospital, podkreśla, że wytyczne są istotnym źródłem wsparcia dla klinicystów w doborze optymalnej terapii.
Na wizycie kontrolnej warto ustalić:
- udokumentowaną częstotliwość napadów (minimum cztery umiarkowane lub ciężkie epizody miesięcznie);
- ocenę stopnia niepełnosprawności związanej z migreną;
- dostępność w danym kraju opcji z grupy CGRP i ich form podania;
- w przypadku migreny przewlekłej — kwalifikację do terapii toksyną botulinową.
Nowe wytyczne zostały opublikowane w wydaniu specjalnym czasopisma "Headache".